De balk en de trap

In 1925, het jaar dat dit huis gebouwd werd, was de gemiddelde lichaamslengte van Nederlandse dienstplichtigen bij keuring, dus de jonge mannen van 18 jaar, ongeveer 1.70m. De gemiddelde Nederlander zal dus nog wel wat korter geweest zijn, getuige ook het trapgat in ons huis, waar de doorgang erg laag is.

Hier hebben ze in het recentere verleden (gokje: jaren 80~90) hun hoofd al eens aan gestoten, en provisorisch is toen meer ruimte gemaakt.

Op de foto zie je hoe er zo’n 80% uit de dragende balk gezaagd is. Behalve de vloer draagt deze balk ook de dwarsbalk van de gang (rechts op de foto) en stond op deze balk een bakstenen muur (die zo slecht was geworden dat we hem weg hebben moeten halen). De scheuren zitten ook al in de balk. Slechte situatie.

Om dit weer sterk en structureel in orde te maken waren er ruwweg vier mogelijkheden:

1. Slechte balk vervangen door een nieuwe balk. Dit had de boel weer sterk en structureel in orde gemaakt, maar de doorloop met zo’n 12 cm verlaagd.
2. Slechte balk ondersteunen met een pilaar. Behalve dat we dit niet mooi vinden ondersteunt het ook alleen de huidige situatie, en komen we niet verder dan een ‘waarschijnlijk goed genoeg’ constructie.
3. Slechte balk vervangen door ijzeren balk. Deze kan dunner dan een houten balk zijn omdat ijzer sterker is, maar het is veel lastiger om daar de vloer weer op vast te maken, en ook voor de dragende balk van de gang zal iets anders bedacht moeten worden. Tevens is ijzer voor mij een stuk lastiger om mee te werken dan hout. De doorloop zal dan ongeveer de zelfde hoogte blijven.
4. Een houten balk boven de huidige balk plaatsen op het dunne stuk, en daar de vloer en de rest van de balk aan ophangen. Dit is zonder twijfel het meest ambitieuze plan, maar als de verbindingen sterk genoeg zijn moet dit lukken. De doorloophoogte zal hiermee zelfs 4cm hoger worden.

Het mag geen verrassing zijn dat de keuze is gevallen op de laatste optie. Tijd om aan de slag te gaan.

Eerst de planken afgezaagd die op de balk zaten om een goede balk-op-balk verbinding te kunnen maken en een balk-drager in de muur gezet links.

Toen een nieuwe balk op maat precies passend gemaakt. Met sterke lijm links en rechts vastgezet en tevens in het muuranker geschroefd (links), en met 10mm draadeinden en slotplaten door-en-door vastgezet aan de andere balk (rechts).

De vloerplanken worden nu ondersteund door een ijzeren hoekprofiel en een ruime hoeveelheid schroeven.

• 

• 

Na 24 uur drogen is de constructie gereed en kan het oude stuk balk weggehaald worden.

Een ‘spring-test’, waarbij we flink springen op de vloer bij de nieuwe balk, wees uit dat de nieuwe balk rotsvast zit, en het enige wat enigszins bewoog is de eerste balk verderop onder de vloer.

De nieuwe muur bouwen we straks (van metal stud) bovenop deze balk, en de gipsplaten zullen dan zowel de de houten balk als de metal stud muur bedekken, waardoor dit onzichtbaar weggewerkt zal worden. Missie geslaagd!